Доцниот средновековен период е најеклатантно опишан со последната фаза на фреквентни воено-политички завземања на претставниците на српската племенска елита. Нивните територијални аспирации кон југ особено ќе бидат потенцирани со прогласувањето на кралството и првите потрајни завземања на северниот дел на Македонија веќе 1282 г., а крунисани со стабилизацијата и прогласувањето на Српското царство во Скопје 1346…

Еманципацијата на западноевропските кралства условува појава на надворешни аспирации за завземање на териториите и богатствата на обновената империја и ги концентрира воените конфликти во првата зона на Византиско владеење, во која спаѓа и Македонија. Динамичните историски услови резултираат со брзи и бројни промени на историски план во чија сенка се развиваат бројни населби концентрирани околу…

Раносредновековниот период е време на интензивни општествени турбуленции кои доведуваат до масовно осиромашување и пропаѓање на градската култура на просторот на раната Византиска империја, што се следи по средината на VI век, а чиј важен и непобитен дел претставува римската провинција Македонија и денешната територија на Република Северна Македонија. Овој период е втемелен врз тековините…